Trưng cầu dân ý ở Hy Lạp: Trận chiến giữa người dân và chủ nghĩa tư bản tàn bạo

Người biểu tình ở Hy Lạp với dòng khẩu hiệu:
"Chính sách thắt lưng buộc bụng = Chủ nghĩa quốc xã"

Tác giả: Aditya Chakrabortty
Nguồn: The Guardian
Dịch bởi Dấu Hiệu Thời Đại

Vào chủ nhật này, người dân Hy Lạp có thể vùng lên chống lại hệ thống kinh tế phá sản của khu vực đồng euro, thứ đang siết cổ họ từ từ. Cuộc chiến của họ cũng là của chúng ta.

Các chính trị gia hàng đầu châu Âu đều đồng ý rằng người Hy Lạp sẽ bỏ phiếu vào chủ nhật này về một trong những câu hỏi quan trọng nhất đối với bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, họ không thể thống nhất được câu hỏi ấy thực sự là gì. Đối với Alexis Tsipras, vị thủ tướng Hy Lạp, nó là về việc liệu người dân của ông có tiếp tục chịu đựng thêm “chính sách thắt lưng buộc bụng hà khắc và nhục nhã” nào nữa không. Không phải vậy, Angela Merkel của Đức nói. Bà cho rằng người Hy Lạp chọn giữa ở lại với đồng euro và trở về với đồng drachma. Tầm quan trọng còn được nâng lên cao hơn nữa bởi ông chủ của Ủy ban châu Âu, Jean-Claude Juncker: vào cuối tuần này, “toàn bộ hành tinh” sẽ xem liệu Hy Lạp có muốn ở lại trong châu Âu hay không.

Tất cả những đánh giá đó đều có thể đúng, nhưng chúng không nhắm đúng được tầm quan trọng trung tâm của sự kiện này. Lý do để quan tâm đến Hy Lạp trong tuần này là bởi vì 11 triệu người của đất nước này sẽ tham gia vào một cuộc đấu mà chúng ta một ngày nào đó cũng có thể đến lượt tham gia: một cuộc chiến giữa dân chủ và một hệ thống kinh tế, chính trị hư hỏng.

Trận chiến đó - giữa những gì người dân muốn và những gì những kẻ cai trị họ muốn nhồi xuống cổ họng họ, trên danh nghĩa là vì lợi ích của họ - có thể thấy thoáng hiện tại mỗi thời khắc ấn tượng trong lịch sử gần đây của Hy Lạp.

Nó ở đó vào mùa xuân năm 2010, khi mà vị thủ tướng Hy Lạp khi đó, George Papandreou, cầu xin Merkel đừng nghiền nát đất nước của ông với chính sách thắt lưng buộc bụng và bà ta lạnh lùng trả lời: “Chúng tôi muốn đảm bảo rằng sẽ không ai muốn điều này nữa.” Nó diễn ra một cách rõ ràng vào mùa hè năm 2011 khi những người dân thường Hy Lạp đổ ra đường tại các thành phố đòi thay thế tầng lớp chính trị cầm quyền dễ bị mua chuộc của họ và những kẻ đầu sỏ tài chính ở châu Âu đang điều khiển phía sau.

Nó khiến chúng ta không thể bỏ qua được từ tháng giêng năm nay khi liên minh cánh tả Syriza được bầu lên nắm quyền với một nhiệm vụ rõ ràng là xóa bỏ chính sách thắt lưng buộc bụng tàn bạo, vô hiệu quả đã đẩy cả đất nước vào suy thoái kinh tế.

Điều xảy ra tuần trước là Tsipras bị dồn chặt vào chân tường bởi các chủ nợ từ Bộ Ba, Ủy ban châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu và IMF, và ông không còn lựa chọn nào khác ngoài việc kêu gọi đến ý chí dân chủ của các cử tri của ông.

Kinh tế và tài chính chỉ là những cái cớ trong cuộc tranh chấp này. Nó thực sự là cuộc tranh chấp giữa người dân và một phiên bản tàn bạo, vô hiệu quả của chủ nghĩa tư bản. Đó là chủ đề thực tế của cuộc bầu cử, bất kể những tuyên bố mới nhất từ các cuộc họp ở Brussels và những phát triển mới nhất ở Athens có thế nào. Việc đóng cửa các ngân hàng đúng là gây ấn tượng. Nhưng nguyên tắc vàng của chính sách kiểm soát vốn là nó gây thiệt hại chủ yếu cho những người hầu như không có chút vốn nào.

Những người dân Hy Lạp mà bạn nhìn thấy trên TV bước đi mệt mỏi giữa các máy rút tiền trống rỗng là những người nghỉ hưu, người lao động, giáo viên. Những kẻ lắm tiền đã rút sạch tiền của chúng khỏi các ngân hàng Hy Lạp từ lâu rồi. Ngay từ mùa hè năm 2011, các nhà kinh tế đã lo lắng về hiện tượng “đột biến rút tiền gửi thầm lặng”. Nhân viên cao cấp của một ngân hàng đầu tư khi đó nói với tôi về một người quen đã rút 30.000 euro, bọc trong một cái túi và cất giấu trong gara. “Cái túi trước đó có một chút thức ăn bên trong,” ông ta nói. “Vì vậy, nó thu hút lũ chuột và bọn chuột ăn những cuộn tiền.”

Đọc thêm »